Dövme Sanatı Türkiye’ye ne Zaman geldi?

Dövme Sanatı Türkiye’ye ne Zaman geldi?

 

Türklerin dövmeyle tanışması çok eskidir. Dövmenin en eski icra edilen yerlerinden biri, Mezopotamya olarak bilinmektedir. Anadolu da dövme M.Ö. 2000 yıl öncesinde başlamıştır.

Kimi zaman unutulsa da, Güneydoğuda bir dönem göç etmekte olan Araplar, oradaki erkek ve kadınlara ‘dövün’ olarak adlandırdıkları dövmelerden, arpa buğday vb. yiyecekler karşılığında yaptırmışlardı.

Yanmış bir kibrit çöpü ile vücudun üzerine çizilen şekilleri, üç ya da dokuz adet halinde bir araya getirdiği iğneleri, koyun ödü ve kazanların altında toplanan isle hazırlanan karışımı, alt deriye işlemişlerdir. İğne sayısının üç veya dokuz adet olmasının mistik özelliği olduğu bilinmektedir.

Dövün, kadınlar tarafından, genel olarak çene, çene altı, ayak bileği, boyun, göğüs ve el üstlerine işlenmiştir.

Erkeklerde ise, şakaklarda ve kollarda yoğunlaşan,  Arap harfleriyle yazılmış, isim ve ibarelere, aslan, yılan, ay gibi şekillere rastlanmaktadır. Hala örneklerin yaşadığı doğu bölgesinde, dövmenin dinsel ve büyüsel kökenini, aşiretlerin ve bağlı bulundukları toplulukların, işaret ve simgelerini belirtmede, süslenme ve güzel görünme amaçlı, hastalık ve nazardan korunma, uğur ve tılsım niteliği taşımakta olduğunu ifade etmişlerdir.

 

Kum Naci (1963), “Türkmen Barakları”, Türk Etnografya Dergisi, Sayı: VI, 1963, s. 27-65.

Gülen Abdülkadir (1975), “Mardin’in Kızıltepe Yöresinde Dak ve Döğmeler”, Türk Folklor Araştırmaları, Cilt 13, Sayı 311, s. 7334-7335.

Dicle Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehce. ve Edebiyatı Bölümü öğrencilerinden Züleyha Ramazanoğlu’ nun Kızıltepe Bozhöyük te dövme yaptırmış kadınlara çektiği fotoğraflar.

Hançerlioğlu Orhan (2000), “Dövme”, Dünya İnançlar Sözlüğü, (3. baskı), İstan-bul: Remzi Kitabevi, s. 122.

Karamağralı Beyhan (1980), “Türk Damgalarının Devamlılığı Hakkında”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, Yıl:2, Cilt:2, Sayı:9, s. 18.